działanie site-specific i film artystyczny · 2021–2023
Współtrwanie
„Współtrwanie” jest działaniem site-specific, którego stanem wyjściowym była niewypalona gliniana rzeźba: organiczna podstawa podtrzymująca futurystyczny kompleks architektoniczny o biomorficznych formach. Po oddzieleniu od podstawy człony przywodzące na myśl budynki zostały umieszczone w rozszczepionym pniu w Lesie Wiączyńskim, a ich rozpad był dokumentowany przez rok. Finalną postacią pracy jest film, w którym czas, pogoda i materia lasu zastępują tradycyjnie rozumianą trwałość rzeźby.
- Rok
- 2021–2023
- Rodzaj
- działanie site-specific i film artystyczny
- Materiał i technika
- niewypalona glina; dekompozycja w środowisku leśnym; fotografia i film cyfrowy
- Wymiary
- rzeźba w stanie wyjściowym — wysokość: 29 cm; szerokość: 34 cm; głębokość: 30 cm. Film: 6 min 45 s
Film jako finalna postać działania
Film jest finalną i zachowaną postacią działania. Prowadzi od ukończonej rzeźby, przez przeniesienie jej glinianych członów do Lasu Wiączyńskiego, po roczny proces ich rozpadu. Warstwę dźwiękową stanowi spokojna muzyka ambientowa; film nie zawiera dialogów.
Tekstowa alternatywa filmu
Film otwierają zbliżenia niewypalonej szarej rzeźby. Jej organiczną, przeprutą otworami podstawę podtrzymują masywne podpory przypominające korzenie lub spływy. Na górnej płaszczyźnie stoi futurystyczny kompleks architektoniczny o biomorficznych formach: dwie wysokie, żebrowane wieże oraz kilka niskich, segmentowych modułów.
Na tle ujęć Lasu Wiączyńskiego pojawia się tekst Magdaleny wyjaśniający związek pracy z intensywną wycinką, organiczne wsparcie symbolizowane przez dolną część i budynki jako znak ludzkiej cywilizacji. Zapowiada oddzielenie budynków i pozwolenie im na rozpuszczenie się w lesie, a finał prowadzi do apelu o ochronę Lasu Wiączyńskiego.
Kamera przesuwa się przez jesienny las i pokazuje ślady gospodarki leśnej, w tym stosy ściętych pni. Następnie wraca do pracowni: ogląda całą glinianą rzeźbę z kilku stron, a Magdalena oddziela jej górne człony. W lesie układa wieże i niskie moduły na poziomym fragmencie rozszczepionego, rozpadającego się pnia.
Kolejne sekwencje pokazują powroty do tego samego miejsca. Gliniane formy stoją w śniegu, później pękają, ciemnieją, odkształcają się i kruszą. Ich kawałki mieszają się z korą, drzazgami, liśćmi i gałązkami. Po roku w pniu pozostają tylko nieliczne szare fragmenty, coraz trudniejsze do odróżnienia od mokrych liści i próchniejącego drewna.
W filmie pojawiają się daty kolejnych etapów. Napis „16 marca 2023” jest błędem montażowym; ukazane fotografie wykonano 16 marca 2022 r. Finałowa plansza zawiera historyczny apel oraz kod QR prowadzący do zakończonej petycji. Przez cały film słychać spokojną muzykę ambientową bez słów.
Aktualizacja historycznego apelu
Widoczna w filmie zbiórka podpisów została zakończona po zgromadzeniu 4990 podpisów. Kampania przyczyniła się między innymi do ograniczenia części planowanych wycinek, ochrony wielu drzew i wyłączenia fragmentów lasu z planów cięć. Las Wiączyński został następnie objęty oficjalnym procesem wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej; ustalanie wiążących zasad gospodarowania pozostaje w toku. Kod QR zachowujemy jako historyczną część dzieła, bez aktywnego wezwania do podpisania petycji.
O pracy
Stworzyłam „Współtrwanie” dla Lasu Wiączyńskiego jako rzeźbę zbudowaną z dwóch zależnych porządków. Organiczna dolna część podtrzymywała futurystyczny kompleks architektoniczny o biomorficznych formach — dwie wysokie, żebrowane wieże oraz kilka niskich, segmentowych modułów. Nie zamierzałam jednak zachować ukończonego obiektu. Oddzieliłam gliniane „budynki” od podstawy i umieściłam je w rozszczepionym pniu, oddając niewypaloną glinę działaniu wilgoci, mrozu, śniegu, kory, liści i czasu.
Przez rok wracałam w to miejsce i rejestrowałam zachodzącą zmianę. Bryły pękały, ciemniały, kruszyły się i stopniowo traciły odrębność od leśnej materii. Ich rozpad nie był skutkiem ubocznym ani utratą pracy, lecz jej zaplanowanym drugim etapem. Chciałam odwrócić zwyczajową hierarchię: to, co reprezentuje ludzką cywilizację, stało się nietrwałe i zależne od procesów pozaludzkich.
Film jest finalną postacią działania i zapisem przejścia od wyodrębnionej formy do materii coraz trudniejszej do odróżnienia od otoczenia. Praca powstała wobec intensywnej wycinki Lasu Wiączyńskiego, dlatego jej rozpadowi towarzyszy pytanie o odwrotną zależność: jak długo może istnieć ludzka architektura i kultura, jeśli niszczymy środowisko, które podtrzymuje ich trwanie?
Dwa porządki rzeźby
Rok oddawania materii
Historia wystawiennicza
Praca była prezentowana na indywidualnej wystawie „Abstrakcyjne sugestie”, Mediateka MeMo, Łódź, 17–31 października 2023 r.