rzeźba · 2022

Relacje I

„Relacje I” to rzeźba z wysuszonej, niewypalonej gliny, uformowana z nakładających się pionowych mas i wielokrotnie przebita otworami. Otwory przechodzą przez bryłę, otwierają głębokie wnęki i — zależnie od punktu widzenia — mogą uruchamiać rozpoznanie zarysu oka albo ucha, nie składając się jednak w portret. Praca powstała po tragicznej śmierci bliskiej istoty i dotyczy więzi, nieobecności oraz żałoby, która trwa.

Rok
2022
Rodzaj
rzeźba
Materiał i technika
wysuszona, niewypalona glina
Wymiary
wysokość: 32 cm; szerokość: 22 cm; głębokość: 22 cm
Pionowa, zwarta rzeźba z szarej gliny stoi na jasnej płycie roboczej. Kilka wysokich, nieregularnych mas nachodzi na siebie. Dwa niemal okrągłe otwory przebijają wysunięte partie bryły, a głębokie szczeliny odsłaniają ciemniejsze wnętrze. Układ górnego otworu i szerokich, opadających płatów może przywoływać oko oraz ucho, lecz nie tworzy ciągłego wizerunku.
„Relacje I”, 2022 — widok rzeźby od strony dwóch otworów przebijających wysunięte partie bryły. Fot. Mariusz Pacholak.

O pracy

Stworzyłam tę rzeźbę po tragicznej śmierci bliskiej istoty. Nie jest ona nawet fragmentarycznym portretem. Pozostawiłam jednak w formie niejednoznaczne nawiązania: zależnie od punktu widzenia jeden z otworów może stać się okiem, a jedna z górnych partii — uchem; po zmianie perspektywy te rozpoznania rozpadają się i wracają do abstrakcyjnej bryły.

Pionowe masy zbliżają się do siebie, osłaniają i rozdzielają. Bryłę przebijają otwory, a pomiędzy jej partiami pozostają głębokie wnęki i szczeliny. Pustka nie jest tu jednorodna: czasem prowadzi przez formę, czasem zatrzymuje się we wnętrzu, czasem uruchamia rozpoznanie czegoś znajomego.

Wysuszona, niewypalona glina zachowuje ślady dłoni i narzędzi, a zarazem własną kruchość. Rzeźba nadal istnieje, lecz jej materia nie została utrwalona wypałem.

„Relacje I” nie jest pracą o pogodzeniu się ze stratą. Jest o więzi, która zmieniła formę, ale nie przestała działać — i o żałobie, której nie unieważnia żadna późniejsza bliskość.

Ogląd przestrzenny

Rzeźba oglądana od przeciwnej strony. Szeroka, głęboka wnęka zajmuje środek górnej części i odsłania chropowatą, nierówną powierzchnię wewnętrzną. Dwa otwory przebijają cieńszą ścianę w głębi i pokazują jasne tło po drugiej stronie. Nad wnęką wznoszą się trzy asymetryczne partie, a masywna podstawa tworzy nieregularne uskoki.

Zdjęcie w powiększeniu

Zdjęcie

Widok od przeciwnej strony — głęboka wnęka i otwory przebijające jej wewnętrzną ścianę. Fot. Mariusz Pacholak.
Boczny widok rzeźby z szarej gliny. Duża górna masa wysuwa się poziomo nad ciemnym przewężeniem, przez co bryła staje się wyraźnie cięższa u góry. Tuż pod górną krawędzią nieregularny otwór przebija formę pomiędzy dwiema wznoszącymi się partiami. Niżej pionowe ściany przechodzą w stopniowane elementy podstawy.

Zdjęcie w powiększeniu

Zdjęcie

Boczny ogląd rzeźby — wysunięta górna masa i stopniowana podstawa. Fot. Mariusz Pacholak.
Rzeźba widziana z boku. Dwa otwory przebijają wysunięte partie: górny przypomina oko, a dolny otwiera zaokrągloną masę podobną do pyska. Wraz z dwiema wysokimi partiami u góry układ może przywoływać profil głowy z okiem, pyskiem i uszami, ale elementy nie łączą się w portret. Dolna część pozostaje zwartą, stopniowaną podstawą.

Zdjęcie w powiększeniu

Zdjęcie

Kolejny ogląd rzeźby — przebijające ją otwory i niejednoznaczny zarys głowy. Fot. Mariusz Pacholak.

Modelowanie

W pracowni Magdalena stoi z profilu za rzeźbą ustawioną na wysokim postumencie i trzyma w dłoni narzędzie do modelowania. Cała szara, pionowa bryła wypełnia pierwszy plan. W tle widać duże okno, półki i wyposażenie pracowni.

Zdjęcie w powiększeniu

Zdjęcie

Magdalena Rutkowska podczas modelowania „Relacji I”, 11 października 2022 r. Fot. Mariusz Pacholak.
Magdalena pochyla się nad wilgotną, szarą gliną. Jedną dłonią modeluje zaokrągloną górną krawędź, a drugą opracowuje niższą część bryły. Z bliska widać miękkie fałdy materiału, świeże ślady palców i głębokie otwarcie pomiędzy pionowymi masami.

Zdjęcie w powiększeniu

Zdjęcie

Modelowanie górnych krawędzi i przedniej partii rzeźby. Fot. Mariusz Pacholak.

Abstrakcyjne sugestie

Praca była prezentowana na wystawie indywidualnej „Abstrakcyjne sugestie” w Mediatece MeMo w Łodzi w październiku 2023 roku.