Możesz Się Bać

O pracy

„Możesz Się Bać” nie obiecuje, że strach zniknie, i nie nakazuje natychmiast go pokonać. Interesowała mnie różnica między zewnętrznym przedmiotem lęku a jego psychofizyczną realnością: zagrożenie może nie istnieć, podczas gdy przeżycie pozostaje prawdziwe. Punktem wyjścia była dla mnie obserwacja osób zatrzymywanych i wyczerpywanych przez obawy, które często nie mają realnego przedmiotu. Nie chciałam jednak odpowiadać im chłodnym pouczeniem: „nie ma czego się bać”. Żeby nie mówić o strachu wyłącznie z zewnątrz, szukałam w sobie doświadczenia irracjonalnego lęku.

Odnalazłam je w dziecięcym wspomnieniu. Kiedy jako kilkuletnia dziewczynka budziłam się w nocy, widziałam przy krawędzi okna romboidalną plamę światła wpadającego z zewnątrz. Gdy długo się w nią wpatrywałam, kształt zdawał się falować, przesuwać na boki i zbliżać. Naprawdę mnie przerażał, chociaż nie oznaczał rzeczywistego zagrożenia. Jasny romb w prawym górnym rogu utrwala właśnie ten moment: sytuację, w której zwyczajna plama światła uruchamia w ciele autentyczny strach.

Nie namalowałam postaci z dystansu. Białą farbę naniosłam bezpośrednio na nagą skórę, a potem musiałam precyzyjnie położyć się na płótnie i równie precyzyjnie z niego wstać, bez podpierania się i pozostawiania przypadkowych śladów. Ten kontrolowany gest stał się materialnym odpowiednikiem sensu pracy. Ruch nie jest tu prostą ucieczką przed lękiem, lecz decyzją, by nie pozwolić mu przejść w wyczerpującą stagnację. Po wyschnięciu białej warstwy domalowałam czerwone fragmenty dłońmi i palcami, wprowadzając w figurę impuls, temperaturę i życie. „Możesz Się Bać” — i mimo to możesz przejść przez zmianę.